ROLA ŻELAZA W USTROJU
Żelazo jest niezbędnym materiałem do budowy czer-
wonego barwnika krwi, zwanego hemoglobiną. Ponieważ
krew odbudowuje się ustawicznie, ustrój musi być stale
zasilany w żelazo. Jeżeli dowóz żelaza do ustroju zostanie
wstrzymany lub jest zbyt mały i organizm nie może wy-
tworzyć sobie dostatecznej ilości hemoglobiny, rozwija się
wtedy niedoborowa niedokrwistość niedobarwliwa.
Ponieważ zapasy żelaza, jakie dziecko otrzymało z orga-
nizmu matki, wystarczają mu najwyżej na okres 3 mie-
sięcy (a mleko — nawet kobiece — zawiera bardzo małe
ilości żelaza), należy wcześnie rozpoczynać podawanie
niemowlęciu tych pokarmów, które są bogatym źródłem
żelaza. Jeżeli matka w czasie ciąży żywiła się nieprawi-
2 — Odżywianie niemowląt
17
dłowo, to niemowlę może wcale nie posiadać zapasu
żelaza.
Pierwszym źródłem żelaza dla niemowlęcia sa£ soki
i przeciery z owoców i warzyw, zupy i papki jarzynowe,
a gdy niemowlę jest starsze — żółtko, wątroba i mięso
(obok umrzyw i owoców).
Z owoców najwięcej żelaza zawierają owoce jagodowe,
tj. porzeczki, maliny, truskawki, poziomki, czarne jagody,
żurawiny i winogrona, a poza tym: śliwki, gruszki,
brzoskwinie, morele i jabłka ze skórką.
Dobrym źródłem żelaza są również: razowy chleb, rośli-
ny strączkowe, śledzie, podroby (nerki, serca), ale pro-
dukty te otrzymuje dziecko dopiero w drugim reku życia.
Ponieważ dużą rolę w powstawaniu niedoborowej nie-
dokrwistości niedobarwliwej odgrywa także nieprawidło-
we wchłanianie żelaza w przewodzie pokarmowym, przeto
w przypadkach niedokrwistości konieczne jest zwrócenie
się z dzieckiem do lekarza i zapewnienie mu diety boga-
tej w żelazo, białko pełnowartościowe i witaminy, zwła-
szcza grupy B i witaminę A. Najlepiej wchłania się
żelazo z żółtka i z wątroby.
W produktach spożywczych, oprócz wymienionych
składników mineralnych, takich jak: wapń, fosfor, żelazo,
mających znaczenie jako materiał budulcowy kości, zę-
bów, krwi itp., występuje jeszcze wiele innych, jak:
potas, sód, magnez, jod, chlor, starka, miedź i inne —
równie ważnych, gdyż biorących udział we wszystkich
przemianach zachodzących w ustroju.