PLANOWANIE JADŁOSPISÓW DLA DZIECI
Produkty przewidziane na 1 dzień należy tak roz-
dzielić na poszczególne posiłki, żeby najbardziej sytny
i pożywny był obiad, a najmniej kaloryczne drugie śnia-
danie i podwieczorek.
Wartość kaloryczna pierwszego śniadania i kolacji po-
winna być zbliżona, z tym że bardziej sytne i pełnowar-
tościowe powinno być śniadanie.
Rozpatrzmy więc na przykładach, jak należy planować
poszczególne posiłki dla dzieci.
KOLACJA
Dobór potraw na kolację uzależniamy od składu po- przednich posiłków, gdyż nie należy powtarzać tych sa- mych produktów z wyjątkiem mleka, chleba, masła i cukru. Do potraw odpowiednich na kolację należą: zupy mleczne (w te dni, kiedy nie podajemy ich na śniadanie), ziemniaki z mlekiem zsiadłym łub kefirem, potrawy z warzyw (np. marchew i ziemniaki, szpinak, kalafiory w sosie mlecznym), potrawy z mąki i kasz, a do tego mle-- ko, jaja, twaróg i niewielkie ilości pieczywa. Wiosna: Lato: Jesień: Zima: 3 — Odżywianie niemowląt 33 Przykładowe kolacje Wiosna: Kluski lane na mleku. Chleb z masłem i ze szczypior- kiem luł> ogórkietrn kiszonym. Lato: Kalafiory z masłem i bułeczką. Chleb z masłem, po- midorami i serem żółtym. Kawa z mlekiem. Jesień: Fasolka szparagowa z masłem i jajecznicą. Chleb z dżemom lub miodem. Herbata z mlekiem lub mleko. Zima: Marchew po mazursku (z ziemniakami). Chleb z twa- rogiem z cebulą. Mleko lub kawa z mlekiem.
DRUGIE ŚNIADANIE
Podajemy je głównie dzieciom słabym, wyniszczonym chorobą, wątłym, z niedoborem wagi i wzrostu, pozba- wionym łaknienia. Dzieci te z reguły powinny otrzymy- wać 5 posiłków dziennie. Wybierając więc potrawy czy produkty na drugie śniadanie, kierujemy się głównie tym, aby one, poza swoją wartością odżywczą, wpływały jeszcze pobudzająco na apetyt. Podajemy więc owoce łub surówki owocowo-warzyw- ne, poza tym niewielkie ilości pieczywa z masłem w po- staci kanapek z szynką i ogórkiem, śledziem siekanym i cebulą, twarogiem ze szczypiorkiem i rzodkiewkami, pastę E ryby wędzonej, pastę z jaj, pastę z sera żółtego itp. Do picia podajemy (zależnie od składu drugiego śnia- dania i od pory roku) soki owocowe, mało słodkie kom- poty, sok z pomidorów, barszcz z kiszonych buraków, sok z kiszonej kapusty (kiszonej w domu) rozcieńczony wodą przegotowaną, napój z koncentratu z owoców róży, sok z marchwi, napój z serwatki z dodatkiem soku z mar- chwi lub z kiszonych buraków, mleko zsiadłe roztrze- pane, kefir itp. W okresie zimy soki owocowe i warzywne oraz kompo- ty należy podawać dzieciom lekko podgrzane. 31
OBIAD
Obiad powinien składać się z zupy jarzynowej łub owocowej i z potrawy z mięsa, ryb, jaj czy sera z dodat- kiem ziemniaków, warzyw gotowanych, surówek, kasz, makaronu itp. Zasadniczo planujemy obiad z 2 dań, po- żądany jest jednak bardzo i deser, choćby pod postacią kompotu czy kisielu. Jeśli nie podajemy deseru, dzieci powinny otrzymać po obiedzie słodycze — cukierek lub czekoladkę — albo też owoce.
PIERWSZE ŚNIADANIE
Ponieważ po przerwie nocnej dziecko jest głodne, śnia- danie powinno być wysokokaloryczne i pełnowartościo- we. Nie wystarczy więc podać dziecku wyłącznie zupę mleczną, jak to często planujemy, choćby złożoną z 250 g mleka i 25—30 g kaszy, gdyż wartość kaloryczna śniada- nia powinna wynosić około 25% dziennego zapotrzebo- wania. Z tego też względu należy podawać dzieciom na śnia- danie, oprócz zupy mlecznej, pieczywo z masłem, a do tego produkty białkowe w postaci: twarogu, szynki, ja- jecznicy (dla najmłodszych przygotowanej na parze), pasty z jaj, sera żółtego itp., a zależnie od pory roku takie dodatki sezonowe, jak: rzodkiewki, pomidor, szczypiorek, tarta marchew, owoce, soki owocowe lub sok z pomidorów. Zamiast zup mlecznych możemy co trzeci dzień lub raz w tygodniu podać dzieciom mleko z kawą czy kakao, a do tego większą ilość pieczywa (w miejsce kaszy) z ma- słem i odpowiednimi dodatkami. 29
PODWIECZOREK
W skład podwieczorku powinny wchodzić przede wszystkim owoce świeże lub surówki owocowo-warzyw- ne (np. surówka z marchwi lub dyni z jabłkami), mleko lub desery mleczne, np. kisiele, krem z kaszki manny, mleczko zapiekane, małe ilości pieczywa, zwłaszcza słod- kiego, a poza tym słodycze lub przetwory owocowe, jak: kompoty, dżemy, galaretki, soki, musy owocowe itp. Aby nie obniżać ilości witamin w posiłkach na wiosnę, gdy brak jeszcze świeżych owoców lub gdy są one jeszcze bardzo drogie, podajemy obok przetworów owocowych rzodkiewki, szczypiorek, sałatę zieloną siekaną ze śmie- taną i jabłkami, koncentrat z owoców róży ito.