KTÓRE PRODUKT/ POWINNY STANOWIĆ PODSTAWĘ ŻYWIENIA DZIECI?
Ze względu na rolę, jaką produkty spożywcze spełniają
w żywieniu, dzielimy je na 2 grupy:
I grupa, to produkty ochronne, czyli zapobiegawcze,
II grupa, to produkty energetyczne.
11
Do produktów ochronnych zaliczamy:
mleko i przetwory mleka, a więc sery, masło, śmie-
tanę, mleko w proszku itp.;
jaja;
podroby mięsne wysokogatunkowe (wątroba, nerki,
serce, grasica), a poza tym mięso i ryby;
warzywa zielone i zabarwione pomarańczowo (szpi-
nak, sałata zielona, zielona fasolka szparagowa i gro-
szek, zielona pietruszka, koper, szczypiorek, marchew,
dynia, brukiew itp.), będące źródłem witaminy A;
owoce i warzywa obfitujące w witaminę C (owoce
róży, porzeczki czarne, czerwone i białe, truskawki,
poziomki, agrest, maliny, cytryny, pomarańcze,
a z warzyw: kalafiory, brukselka, kapusta włoska,
czerwona, biała, pomidory);
tran.
Nazwa produkty ochronne pochodzi stąd, że spoży-
wanie ich w posiłkach dziennych w odpowiedniej ilości
chroni dziecko od wielu schorzeń wynikających z wa-
dliwego żywienia. Stawiamy je w żywieniu dzieci na
pierwszym planie, ponieważ są one głównym źródłem
pełnowartościowego białka zawartego w mleku, serze,
jajach, mięsie, rybach, podrobach; są też bogatym źród-
łem składników mineralnych, takich jak: wapń, fosfor,
żelazo, potas i inne, oraz różnorodnych witamin. Tran
zaliczony jest do grupy produktów zapobiegawczych
(chociaż w zasadzie jest lekiem) jako z produktów natu-
ralnych najbogatsze źródło witamin A i D.
Do produktów energetycznych zaliczamy:
produkty zbożowe, tj. pieczywo, mąkę, kaszę, ma-
karony;
produkty cukrowe w postaci cukru, miodu i wszel-
kiego rodzaju słodyczy;
wszystkie tłuszcze jadalne;
12
z warzyw: ziemniaki, rośliny strączkowe, to jest te,
w których występują większe ilości skrobi (kro-
chmalu).
W żywieniu dzieci produkty energetyczne stawiamy
na drugim planie; służą one głównie jako uzupełnienie
ilościowe produktów ochronnych, a tym samym uzupeł-
niają wartość kaloryczną posiłków i oszczędzają skład-
niki odżywcze potrzebne do spełniania innych zadań.
Głównymi składnikami odżywczymi tej grupy produktów
są: tłuszcze i węglowodany, tj. cukier i skrobia, czyli
mączka (krochmal), oraz błonnik.
Mieszanka III bez mąki
mleko pełne (płynne) 100 g cukier 8,5 g Sposób wykonania: a) mleko gotować 3 minuty; b) na wrzące mleko wsypać cukier i razem kilka razy zagotować; c) pasteryzować w buteleczkach jak mieszankę III z mąką. Ponieważ zarówno dzienna ilość posiłków mlecznych, jak i sposób dokarmiania niemowlęcia potrawami dodat- * Produkcję różnych rodzajów mąki dla niemowląt rozpoczęły Poznańskie Zakłady Koncentratów Spożywczych w Poznaniu. kowo przygotowanymi łącznie z podawaniem soków i witamin są takie same jak przy karmieniu piersią, przy ustalaniu sztucznego żywienia niemowlęcia wiele wska- zań jest identycznych. Zasadnicza różnica między żywie- niem sztucznym a naturalnym polega na tym, że niemo- wlę za pokarm matki otrzymuje odpowiednią mieszankę mleczną. Na str. 91—100 podaję „Schemat odżywiania niemo- wląt opracowany w Instytucie Matki i Dziecka" obrazu- jący sztuczne żywienie zdrowego niemowlęcia w po- szczególnych miesiącach życia. Uwaga: Mieszankę II i III możemy zakwasić sokiem z cytryny w sto- sunku 8 — 10 kropli soku na 100 g mleka. Sok z cytryny mo- żemy zastąpić innym sokiem z owoców surowych (np. porze- czek, pomarańcz, truskawek itp.). Dodanie soku owocowego zwięk- sza strawność białka i wartość witaminową mieszanki. Zakwaszanie mieszanek mlecznych kwasem cytrynowym (aci- dum citricum) lub kwasem mlekowym (acidum lacticum) w ilości 0,5 g kwasu 85 — 90% na 100 g mleka płynnego lub 1 gram kwasu 40% na 100 g stosujemy okresowo i raczej dla tych nie- mowląt, które przebywają w warunkach nieodpowiednich, unie- możliwiających czyste przygotowanie i przechowanie mieszanek. -O Wiek dziecka Waga w kg Zapotrzebowa- nie kaloryczne na dobę Dzienn; liczba posiłków Rodzaj pokarmu i wielkości porcji Kolejność wprowadzania nowych potraw i produktów Uwagi 1 2 3 4 5 6 7 0—14 dni 3,4 440 kal. (130—120 kal. na 1 kg wagi ciała) 7 7X mieszanka II bez mąki — 10 — 90 g na 1 porcję + płyny obojętne lekko osło- dzone (herbata, ru- mianek, woda prze- gotowunaj Mieszanka 11 bez mąki str. 87 I. Wartość odżywcza dziennej ilości po- karmu: ■K (kalorie) 460 B (białko) 13,9 g T (tłuszczo) 14,5 g W (węglowo- dany) 67,4 g II. Niemowlę karmimy co 3 godz. o 6. 9, ) 2, . 15, 18. 21, 24: od 15 dni do 1 miea. od 3,4 do 4,2 50.5 kal. (130—120 kal. na 1 kg wagi oiala) 7—6 6X mieszanka II boz mąki — 90 — 120g na 1 porcję. 2X soki w ilości 10 g dziennie (tj. - łyżeczki) Wit. C — 50 mg Wit. A — 3000 j.in. Soki z owoców i warzyw. Witaminy I. Wartość odżywcza dziennej ilości pO' karmu: K - 525 B — 15,8 g T — 16,6 g W- 77,0 g Sphomat sztucznego odżywiania niemowląt opracowany w Instytucie Matki i Dziecka 1 2 | 3 4 5 6 7 od 15 diii do 1 oii es. Wit. D„ 1500 j.m. Wit. B, - 1'/, mg f/a tabletki) II. Niemowlę karmimy co 3 godz. o godz. 6, 9, 12, 15, 18, 21, (24>- Podawanie witamin rozpoczynamy w 3. ty- godniu, wprowadzająo je stopniowo, co kilka dni na przestrzeni ok. 2 tygodni 2. mies. od 4,2 do 6 000 kal. (120 kal. na 1 kg wagi ciała) 6 (>X mieszanka II z mą- ką — 120 — 130 g na 1 porcję 2X aoki w ilości 20—30 g dziennie (tj. 4—6 łyżeczek) Witaminy jak w 1 mies. Mieszanka II z mąką str. 87 I. Wartość odżywcza dziennej ilości po- karmu: K — 625 B — 18,7 g T — 17,9 g W — 95,2 g II. Niemowlę karmimy co 3 godz. pomija- jąc poailok o godz. 24.00 3. mies. od li do 5,8 695 kal. (120 kal na 6 4X mieszanka II z mą- ką — 130 — 150 g Jabłko skroba- bane I. Wartość odżywcza dziennej ilości po- 1 2 3 4 6 0 1 kg wagi ciała 2X mieszanka III w iloś- ci 130—140 g na 1 porcję 2X soki w ilości 40—50 g dziennie (tj. 8—10 łyżeczek) lub 80 g skrobanego jabłka Witaminy jak w 1 mies. Mieszanka III (str. 88) jabłko skroba- ne 4 mies od 5,8 do 6,6 760 kal. (115 kał. na 1 kg wagi ciula) 6 ■.' 5X mieszanka III 140— 150 g na 1 porcję 1X zupa jarzynowa z masłom 140—150 na 1 porcję 2X soki w ilości 60—60 g dziennie lub 100 g skrobanego jabłka. Witaminy jak w 1 mies. Zupa jarzyno- wa str. 63