DZIECI W WIEKU SZKOLNYM
Żywienie dzieci w wieku szkolnym musimy otoczyć
większą kontrolą i opieką, gdyż popełniamy tu nieraz
więcej błędów niż w żywieniu dzieci małych. Małemu
dziecku poświęcamy zazwyczaj więcej zainteresowania:
i uwagi, ściślej przestrzegamy regularności posiłków,
kontrolujemy dokładniej jakość i ilość pożywienia i kar-
mimy dziecko, ew. pomagamy mu przy jedzeniu.
Inaczej odnosimy się do dziecka w wieku szkolnym,
gdyż uważamy je za samodzielne, nie wymagające spe-
cjalnej opieki i troski, jeśli chodzi o sposób odżywiania.
Jest to podejście zgoła niesłuszne, gdyż dziecko w wieku
szkolnym wyrosło wprawdzie z okresu wczesnego dzie-
ciństwa, w którym musimy roztaczać szczególną dbałość
o jego odżywianie, weszło natomiast w okres bardzo wy-
tężonej w stosunku do swych sił pracy, jaką jest bez-
sprzecznie nauka w szkole. Ponieważ na wytężoną pracę
i na ruch (gimnastyka, sport, bieganie, gra w piłkę) orga-
nizm zużywa większe ilości energii, dziecko w wieku
szkolnym musi być intensywnie odżywiane, tym więcej
że procesy wzrostu i rozwoju (budowa organizmu) prze-
biegają w tym okresie również bardzo szybko.
Skutkiem błędnego żywienia dzieci w wieku szkolnym
spotykamy się dość często ze zjawiskiem niedożywienia
dzieci w tym okresie. Na pierwszy plan wysuwa się nie-
dostateczne spożycie mleka, sera, mięsa, jaj, masła, owo-
ców i warzyw, zarówno gotowanych, jak i pod postacią
surówek.
Pierwsze śniadanie, które dziecko spożywa
po długiej przerwie nocnej, trwającej 12—13 godzin (tj.
od kolacji do pierwszego śniadania), powinno być pełno-
wartościowe i dostatecznie obfite.
Dziecko na pierwsze śniadanie powinno otrzymywać
przede wszystkim: zupy mleczne, a do tego chleb z ma-
słem, serem, jajem, miodem itd. i — jeśli to możliwe —
owoce, pomidory, rzodkiewki, szczypiorek itp. Podawa-
nie samych zup mlecznych na pierwsze śniadanie nie
jest wystarczające, tym bardziej że dzieci niechętnie je-
dzą gęste zupy.
Wielką rolę w odżywianiu dziecka szkolnego odgrywa
również drugie śniadanie.
Drugie śniadanie. Obserwacja zebrane przez
lekarzy szkolnych i przez personel pedagogiczny wyka-
zały, że wydajność pracy dziecka w szkole po 3—4 go-
dzinach lekcyjnych zaczyna spadać i konieczne jest wy-
równanie straconej energii przez spożycie drugiego śnia-
dania o wysokiej wartości odżywczej.
W skład drugiego śniadania powinny wchodzić:
1) produkt białkowy pod postacią mleka, sera, jaj,
podrobów, mięsa ryb, wędlin, itp.;
2) warzywa i owoce gotowane, jak również pod po-
stacią surówek;
3) produkty, które są dobrym źródłem energii (siły, ciepła), jak: pieczywo pod każdą postacią, a więc
również chleb razowy, pszenny, żytni, mąka, kasze,
ziemniaki, tłuszcze, cukier;
4) świeże masło lub śmietana.
W szkołach, w których dożywianie jest na wysokim
poziomie, dzieci wykazują lepsze postępy w nauce, są
żywsze, weselsze, pilniej i chętniej się uczą, chętniej
ćwiczą na gimnastyce i bawią się. Natomiast dzieci nie-
dożywione lub nieprawidłowo żywione są ospałe, ocię-
żałe, słabe, często gorzej się uczą i nie przejawiają aktyw-
ności własnej.
Obiad. Dziecko, które nie spożyło pełnowartościowe-
go pierwszego śniadania w domu i nie otrzymało w szko-
le śniadania drugiego o wysokiej wartości odżywczej,
wraca ze szkoły zmęczone i tak przegłodzone, że często
nie ma już wcale apetytu na zjedzenie obiadu.
Sprawa obiadu dla dziecka w wieku szkolnym jest nie
mniej ważna niż pierwszego i drugiego śniadania.
Jeśli dziecko otrzymuje pierwsze i drugie śniadanie
według powyższych wskazań, to obiad powinno spoży-
wać wspólnie z resztą domowników, o ile nie jest to pora
zbyt późna. Jeśli jednak dziecko wraca ze szkoły głodne
i czas czekania na obiad wypełnia sobie zjadaniem dużych
ilości chleba, to zamiast chleba lepiej dziecku podać coś
już gotowego z obiadu, np. gotowaną jarzynę lub zupę,
gdyż nasyciwszy się chlebem na pewno nie zje potem
całego obiadu, a zwłaszcza jarzyn.
Po obiedzie dziecko powinno odpocząć i nie zabierać
się bezpośrednio po zjedzeniu obiadu do odrabiania lekcji.
Bardziej skomplikowana jest sprawa obiadów dla dzie-
ci i młodzieży szkolnej, gdy rodzice pracują i stołują się
poza domem. Dzieci jedzą wtedy obiad najczęściej o godz.
13. lub 19., przyrządzony po przyjściu rodziców z pracy
lub odgrzewany z dnia poprzedniego. Układ ten, bardzo